Humo's grote kerstinterview: Mauro Pawlowski en Willy Claes drukken elkaar aan het hart

'Ik zou haast van een mystieke band spreken'

'Ik heb een idee,' zegt de bekende fotograaf Johan Jacobs ineens, terwijl hij Willy Claes digitaal aan het vastleggen is. Mauro Pawlowski en ik slaan het tafereel vanop een afstandje gade. 'Ik hou mijn hart vast als fotografen ideeën krijgen,' zegt Mauro op gedempte toon. 'Dat zou ik in jouw geval ook doen,' reageer ik, 'denk maar eens aan wat hij enkele weken geleden met Koen Wouters en diens vriendin heeft klaargespeeld. Voor je het weet, lig je hier in je blote kont tegen Willy Claes aangeschurkt, languit op het tapijt.' Jazeker, we lachen wat af in ons vak, de ene keer al wat besmuikter dan de andere.
Maar serieus nu: wat doen wij daags voor Sinterklaas in het huis van de enige pianist ter wereld die ooit nog secretaris-generaal van de Navo is geweest? We praten over muziek, en in het bijzonder over het unieke project 'Kerstvonk', dat weldra de stad Hasselt moet illumineren. Daarin zullen Mauro Pawlowski en Willy Claes kijken wat er zoal kan gebeuren als ze samen muziek maken, muziek in de kerstsfeer dan nog wel. Men zegt dat uitersten elkaar raken, maar is hier wel sprake van uitersten? Ik vraag het me hardop af.

MAURO PAWLOWSKI « Alle muzikanten zijn sowieso verwant, op voorwaarde dat je het niet te ver gaat zoeken. Willy Claes en ik zijn alle twee Belgen, en we maken dus muziek met ons westers systeem en onze westerse belevingswereld in het achterhoofd: dat is al een belangrijk raakvlak.»
HUMO Goed, maar het kan haast niet anders dat jullie er toch heel uiteenlopende opvattingen over muziek en de muziekpraktijk op na houden.
WILLY CLAES « Ja, maar toch ben ik het fundamenteel eens met het uitgangspunt van Mauro. Al wie zich bekent tot de liefde voor muziek, voelt haast vanzelf een verwantschap - over de genres en de stijlen heen. Zeer eigenaardig. Als ik om een of andere reden in een televisiestudio ben waar bijvoorbeeld een jazzcombo speelt, voel ik me onwillekeurig tot die muzikanten aangetrokken, veel meer dan tot de overige aanwezigen. Ik ervaar dat het omgekeerd ook het geval is. Ik zou haast van een soort mystieke band spreken, die losstaat van de individuele opvattingen over muziek.
» Er zijn natuurlijk eindeloze verschillen tussen een musicus die zich streng aan de klassieke muziek en de klassieke muziekleer houdt, en iemand die in de amusementsmuziek of in de hedendaagse jazz zit, maar toch is er een onbenoemd gevoel van verbondenheid. Ik heb me dan ook altijd thuis gevoeld tussen m uzikanten, wat voor muziek ze dan ook speelden.»
HUMO Meer dan tussen politici?
CLAES « Ja. Zeer eigenaardig. Nu, dat zou ook wel eens iets met mijn opvattingen over muziek te maken kunnen hebben: ik heb nooit tot een of andere fundamentalistische clan behoord die zegt: 'Dit is mijn soort muziek, en al de rest is minderwaardig.»

De grootste zuipschuit

HUMO Jij volgens mij ook niet, Mauro: je oeuvre tot nu toe is zo eclectisch als wat. Er klinkt veel muziek in mee die aan jouw muziek is voorafgegaan.
PAWLOWSKI « Ik gebruik datgene uit het verleden waar ik zelf beter van word. Ik ben helemaal niet academisch opgeleid, en daar komt nog bij dat mijn familie uit heel verschillende streken van Europa afkomstig is: Polen en Italië. Door die gemengde afkomst ben ik opgegroeid in een sfeer zonder strikte muzikale regels. Niemand heeft me ooit gezegd: zo en niet anders maakt ons soort mensen nu muziek. En als er al regels waren, dan spraken die elkaar zodanig tegen dat ik er zelf maar iets van moest maken.
» Van jongs af viel het mij al op dat mensen uit heel verschillende landen of standen toch door eenzelfde soort muzikale poëzie ontroerd kunnen worden. Om een dergelijke ontroering te ondergaan, hoef je niet eens slim te zijn - je hoeft het niet te begrijpen: het is een soort emotionele revelatie, iets dat zich ineens aan je voordoet.
» Als je dat beseft, weet je meteen ook waar je met je muziek heen moet, als je wil dat ze enige uitwerking heeft. Niet dat ik bevolkingsgroepen of naties door middel van muziek zou willen verzoenen, hoor - dat is vaak onmogelijk, en ik ben er ook niet mee bezig - maar ik ben wel constant op zoek naar die revelatie. Daardoor komt het wellicht dat mijn werk zo eclectisch is. Dat is ook mijn vrijheid, en die laat ik me niet afpakken door een of andere muziekpolitie, die bijvoorbeeld zegt dat je vandaag niét als King Crimson mag klinken.»
HUMO Met welke elementen of sferen van je Pools-Italiaanse achtergrond doe jij in je muziek je voordeel, Mauro?
PAWLOWSKI « Van hieruit gezien vindt men de Italiaanse cultuur open en vrolijk, maar ik ken er ook de donkere kant van: iets agressiefs en sombers dat de Italianen ijverig proberen weg te moffelen - al slagen ze daar volgens mij niet in. De Polen stralen dan weer iets streng-vrooms uit, maar tegelijk zijn ze de grootste zuipschuiten ter wereld, met alle bandeloosheid vandien. Daar ben ik dan een product van, en toch voel ik me echt een Belg. Ik maak een onderscheid tussen Vlamingen en Belgen - ik maak meer deel uit van een in mijn ogen bijna mythologisch België dan van Vlaanderen.
» Ik kan ook niet zeggen dat ik de fraaiste aspecten van die twee culturen in mij verenigd heb, integendeel zelfs, en ik heb ook geen zin om dat te verdoezelen. Ik ben, zoals de meeste Italiaanse mannen, een macho. Ik kan er niks aan doen. Hoe gaan die dingen? (lachje) En aan de Poolse tak heb ik een sterk religieus gevoel overgehouden - een donker, desolaat gevoel dat als het ware over mijn leven gedrapeerd is.»
HUMO Nu moet ik aan je beklemmende, demonische nummer 'Holy Spirit come home' denken, dat je ten tijde van de Evil Superstars hebt geschreven. Dankzij de soundtrack van 'Anyway the Wind Blows' heeft het volkomen terecht een tweede leven gekregen. PAWLOWSKI « Ja, die donkere religiositeit zit erin, hoewel ik daar geen flauw besef van had toen ik dat nummer aan het schrijven was. Ik wou gewoon een felle riff, en die tekst is er intuïtief uitgekomen. Nu pas wordt de betekenis ervan ook voor mij duidelijk. Ik was even in de twintig toen ik die song schreef, en ik hield me bezig met de dingen waarmee je op die leeftijd bezig moét zijn: allerhande baldadigheden. Eerst iets doén, en dan achterom kijken om te zien welke ruïnes je achtergelaten hebt. Niet dat ik daar spijt van heb, hoor (lacht).»

Leven voor muziek

HUMO Meneer Claes, een jaar of vier geleden heb ik u geïnterviewd over uw lievelingsmuziek. Toen zei u mij dat u heel graag zou improviseren, maar dat u daar vooralsnog niet erg in slaagde. Mauro kan wél improviseren.
CLAES « Niet dat ik het niet doe, maar voor mij blijft het een moeilijke opgave: ik ben, wat muziek betreft, te lang in een strikt klassiek stramien opgevoed, zowel door mijn vader, die beroepsmuzikant was, als door de muziekacademie. De harmonieleer bestond uit een serie regeltjes waar je in geen geval van mocht afwijken, althans: zo heb ik het geleerd. Kwinten waren verboden, terwijl men daar in de jazz altijd al maling aan heeft gehad.
» In een improvisatie moet je mentaal buiten die vaste raamwerken durven te treden, en als ik dat wil doen - de wil is er - begint mijn hele muzikale scholing geweldig tegen te wringen. Ik zou mezelf voldoende mentale vrijheid moeten gunnen om regels te overtreden, maar dat vind ik aartsmoeilijk, terwijl ik vreemd genoeg toch ook naar zulke vrijheid verlang.
» Daarom kost het mij ook geen moeite respect op te brengen voor muzikanten die muziek anders benaderen, die meer durven dan ik. Ik voel wel dat sommige hedendaagse benaderingswijzen de muziek rijker en aantrekkelijker maken, maar in de praktijk ontsnappen ze me voor een deel.»
PAWLOWSKI « Ik ben een autodidact; ik heb al doende wel iets van harmonieleer opgestoken, maar ik kan geen partituren lezen. Ik had ook geen zin om me in muziekleer te verdiepen: dat kon er eventjes niet meer bij (lacht). In theorie zou ik dus niet aan regels gebonden moeten zijn, maar vergis je niet: dat maakt mij niet automatisch vrij. Zelfs bij de extreemste vrije improvisatie heb je een kader nodig waarbinnen je kunt bewegen. Ornette Coleman, een van de baanbrekers van de free jazz, had het over harmololidics: dat is dan het kader waarbinnen hij zich het best kan amuseren (Harmolodics: een techniek waarbij alle bandleden, simultaan improviseren op een melodisch of ritmisch thema; gewoonlijk improviseert één bandlid, terwijl de rest hem begeleidt, red.)
» Hoe bont je het ook maakt, je houdt je volgens mij altijd aan regels. Dat beseffen is geen probleem, maar het ook toegeven lijkt mij voor sommige muzikanten al moeilijker. Als John Cage het geluid van de stilte tot muziek uitroept, heeft hij stilte in een bepaald kader geplaatst. Hij ontsnapt dus niet aan zijn eigen regels. Ik ook niet, maar ik voel me er niet door bedreigd.» HUMO In 1999, meneer Claes, zei u me dat u de bladzij van de politiek resoluut had omgedraaid, en dat u zich voortaan meer een muzikant dan een politicus wilde voelen. Is die mentaliteitsverandering ondertussen al een feit?
CLAES « Ik heb altijd al het gevoel gehad dat ik vooral muzikant was. Ik blijf de internationale politiek nog altijd volgen, en ik word nog altijd gevraagd om er commentaar op te geven - daarnet heeft de BBC mij nog gebeld - maar muziek komt ondertussen toch wel op de eerste plaats. Nu doe ik wat ik graag doe. En als ik de muziek niet meer had, zou ik mij zwaar getroffen voelen.»
PAWLOWSKI « Ik ook. De muziek begint zich steeds meer met mijn echte leven te bemoeien, en zo hoort het ook: ik vind niet dat muziek náást het echte leven moet staan. Soms laat ik mijn leven leiden door wat de muziek mij voorhoudt. De schoonheid van songs die mij bevallen - songs over relaties, bijvoorbeeld, of melancholische songs tout court - zorgt er wel eens voor dat ik ze ook in het echte leven wil beleven. Ik laat me er als het ware door sturen.»
CLAES « Als ik piano speel, denk ik aan niets anders dan aan de muziek die ik aan het spelen ben. Ik ben dan ver weg van de dagelijkse beslommeringen, en van de wereldproblemen. Als ik speel is er voor mij even geen honger in de wereld, is er tijdelijk geen internationaal terrorisme, en zijn er, zolang de muziek niet uit is, ook geen ecologische bedreigingen.»
PAWLOWSKI « Ik verlies me gedeeltelijk in de muziek. Als je aan het performen bent, sta je niet de afwas te doen, hè. Je hebt dan inderdaad het gevoel datje in een andere dimensie zit - er is een soort trance mee gemoeid. Maar toch vind ik het nodig dat ik de muziek aan de banalere realiteit kan linken - ik wil het verband blijven zien. Maar dat tranceachtige gevoel is wel essentieel voor het spelplezier.»
CLAES « Ik verlang vaak naar die andere, die tweede wereld. Meer nog: ik kan me het leven zonder die tweede wereld niet indenken. Ik denk zelfs dat ik het niet lang meer zou trekken zonder die uitwijkmogelijkheid. Muziek is een reële behoefte voor mij, iets dat ik nodig heb voor mijn innerlijk evenwicht.»
HUMO Is dat een inzicht van recente datum?
CLAES « Neen, zo heb ik het altijd aangevoeld; ook in de drukste periodes van mijn politieke carrière moest ik zo nu en dan terug kunnen grijpen naar de muziek, puur om het vol te kunnen houden.»
HUMO Mag ik er u van verdenken, meneer Claes, dat u ergens in een la composities van eigen hand hebt liggen?
CLAES « Daar mag je mij van verdenken, ja (lacht). Niets speciaals, hoor. Toen ik nog vele nachtelijke politieke vergaderingen moest doormaken, had ik altijd een notitieboekje in mijn jaszak zitten. Als het me echt te bar werd, schreef ik wel eens een themaatje op. Sommige van die themaatjes heb ik later uitgewerkt, maar ik weet dat het niets voorstelt, hoor: een geboren componist ben ik niet.»
HUMO Werk jij voortdurend aan muziek, Mauro?
PAWLOWSKI « Ja, gedisciplineerd: ik sta op om negen uur, drink een kopje koffie, en begin eraan. Niet de hele dag, maar wel elke dag. Zelfs al denk ik: `Vandaag ben ik absoluut niet geïnspireerd,' toch ga ik aan het werk. En tegen mijn verwachtingen in blijk ik in zo'n stemming niet automatisch knudde te maken.
» Eigenlijk besef je niet wanneer je geïnspireerd bent. 't Is een spook dat rondwaart, en je zo nu en dan staat uit te lachen. Soms vind ik dat ik iets geniaals gemaakt heb, en een dag later vind ik het alweer een dieptepunt.»

Troost en verstrooiing

HUMO Even iets anders. In de barre realiteit ter hoogte van Limburg is Ford Genk een tijd geleden ijskoud en drastisch aan het saneren geslagen. Toen de smook van de brandende autobanden was opgetrokken, kwam er een sociaal akkoord uit de bus dat door de meeste commentatoren op een zeker enthousiasme werd onthaald. Zit daar muziek in, meneer Claes?
CLAES « Je mag niet altijd zwartkijken, hè. Maar niettemin blijkt het uitgangspunt negatief: bij Ford Genk verliezen drieduizend mensen hun werk, punt uit. En in de toeleveringsbedrijven zullen er ook nog wel zo'n vijftienhonderd banen sneuvelen. Juichen kun je onder geen beding, maar al bij al hebben de vakbonden er uitgehaald wat er inzat. Wie er toch uit moet, kan dat nu in de sociaal minst slechte omstandigheden doen - die mensen hebben in materieel opzicht toch nog een zeker vooruitzicht. Dat er toch nog enkele nieuwe modellen bij Ford Genk van de band zullen rollen, biedt ook nog enig perspectief.
» Los daarvan wordt het steeds duidelijker dat de armoede opnieuw om zich heen grijpt, ook in een zeer rijk land als België. Dat is verontrustend. We hebben decennialang met onze zogeheten vooruitgangsfilosofie gewerkt, maar ik vraag mij af of de wereld van morgen er beter zal uitzien dan de wereld van gisteren. Daar ben ik helemaal niet meer zeker van.»
HUMO Jij, Mauro, hebt op het benefiet voor de arbeiders van Ford Genk gespeeld Je voelde je dus betrokken.
PAWLOWSKI « Ik heb zelf een halfjaar bij Ford gewerkt. Mijn vader is gepensioneerd Fordarbeider, zijn broer ook en ik heb ook nog twee neven die er werken. Voor mij is Ford Genk altijd een wezenlijk deel van mijn omgeving geweest. Ik vond het v anzelfsprekend dat ik voor wat troost en verstrooiing zou proberen te zorgen. Ik hoefde me geen seconde af te vragen wat ik daar te zoeken had.»
HUMO Meneer Claes, 'Het socialisme zal gezellig zijn of het zal niet zijn,' zei iemand ooit, maar kan een rechtgeaarde socialist eigenlijk een gezellige verhouding met een multinational hebben?
CLAES « Dat is niet makkelijk - je bent eerst blij met de werkverschaffing die een multinational te bieden heeft maar evengoed is er toch altijd een structureel wantrouwen: je wéét dat zulke bedrijven voor alles in winst geïnteresseerd zijn, en dat zij niet zullen aarzelen om massaal mensen af te danken als die in het gedrang komt. Denk maar aan de sluiting van Renault Vilvoorde in 1997: toen die werd aangekondigd, ging het Renault-aandeel nog diezelfde dag met een kleine tien percent omhoog op de beurs van Parijs - het was een besparing, en dus een kans op winstvergroting. Er moét wantrouwen blijven bestaan tussen iemand die zichzelf socialist noemt en een multinational.»

De pijnlijke genres

HUMO Mauro, jij bent je eigen baas. Is dat geruststellend? PAWLOWSKI « Ik ben een kleine zelfstandige. Niet op artistiek gebied - niet mentaal dus - maar in economisch opzicht wél. Dat houdt mij gemotiveerd - het zorgt ervoor dat ik aan het werk blijf. Het lidmaatschapsgeld van de samenleving is nogal aan de hoge kant. Om mee te mogen doen, moetje dat geld zien op te brengen, en dat houdt mij wel wakker.»
HUMO Je maakt het jezelf niet makkelijk: je kiest meestal voor het experiment, voor de avantgarde - in ieder geval maak je niet één soort muziek.
PAWLOWSKI « Ik ben vlijtig. Ik kies nooit voor één ding, waar ik dan alles uit probeer te halen, maar ik stap van het ene kleine project in het andere. Zolang die projecten zich blijven aandienen, red ik het wel. Ik kan het me permitteren de ene keer een nogal traditionele cd te maken, en me de volgende keer aan iets experimenteels te wagen. Ik ben alleen maar in die uitersten geïnteresseerd: aan de ene kant de well made song waaruit vakmanschap blijkt - de folksong zou je ook kunnen zeggen - en aan de andere kant de veel grilliger avant-garde. Alles wat daartussen ligt, interesseert me minder, al verzeil ik ook wel eens in dat gebied, willens nillens, of gewoon omdat ik nogal roekeloos ben in mijn keuzes. Maar wat ik in dat tussengebied klaarspeel, blijkt achteraf zelden memorabel.»
HUMO Meneer Claes, de afgelopen jaren hebt u behoorlijk veel opgetreden. Stel dat u geen andere bronnen van inkomsten had, zou u dan kunnen leven van wat u als pianist verdient?
CLAES « Neen. Het is ook nooit mijn bedoeling geweest om ervan te leven, want ik wou niet de slaaf worden van het moéten. Bovendien heb ik er altijd zorg voor gedragen dat het aantal optredens beperkt blijft.»
HUMO 'De slaaf van het moéten': wat zegt jou dat, Mauro?
PAWLOWSKI « Ik wil vooral niet de slaaf worden van succes. In mijn ogen heeft succes toch nog altijd met een Faustiaans pact te maken: een kracht spiegelt je voor dat er voortaan heel veel volk op je zal afkomen en probeert je daar lekker voor te maken. Ik ben eerlijk gezegd bang voor de bijval van heel veel volk, en daarom hou ik alles wat ik doe kleinschalig, zodat mijn artistieke vrijheid gewaarborgd blijft. Misschien is dat ook lafheid, hoor, ik weet het niet... Over tien jaar zal ik misschien zeggen: 'Wat was ik toen naïef! Ik ben gemáákt voor succes,' maar nu ben ik nog steeds niet bereid om succes als een weldaad te zien. Ik ga uitsluitend voor de muzikale revelatie, en die kan ik met beperkte middelen opwekken.»
CLAES « Ik begrijp precies wat Mauro bedoelt.»
HUMO Moet een stemmenkanon ook zijn succes wantrouwen?
CLAES (resoluut) « Ja. Ik hoef daar niet eens over na te denken. De politiek wordt steeds meer door de media gedomineerd: het risico dat iemand snel opgebrand, of verbrand raakt, is groter dan ooit tevoren. En in artistiek opzicht, leidt succes bijna altijd tot te veel concessies om de gunst van het publiek te blijven behouden. Een zekere gereserveerdheid ten aanzien van succes is aangewezen.»
PAWLOWSKI « Op een bepaald moment heb ik mezelf voor de keuze geplaatst: word jij popmuzikant of gewoon muzikant? Ik heb ervoor gekozen een gewoon muzikant te zijn, misschien wel uit zelfbehoud, want ik begon me een gefrustreerd popmuzikant te voelen. Ik luisterde naar mezelf, naar mijn popmuziek, en ik vond het vreselijk. Daarop heb ik besloten dat ik misschien wel geen pure popmuzikant ben. Terwijl ik toch ook niet onzeker ben, integendeel: als ik een doel heb, ga ik er recht op af.»
HUMO Op het podium stá je er dan ook: you've got the style it takes.
PAWLOWSKI « Dat moet, maar toch ben ik niet helemaal van de popideologie doordrongen: ik heb er het karakter niet naar.»
CLAES « Ik kan geen oordeel over popmuziek vellen, want ik voel me er onvoldoende in thuis, maar toch heb ik soms de indruk dat de popmuziek van nu een bolide is die met driehonderd kilometer per uur op een dikke betonnen muur afraast. Ik vraag me af: 'Zijn er uitritten?' en niet het minst: 'Wat is het eindpunt?' Ik zie het niet, maar dat zal ongetwijfeld met mijn leeftijd te maken hebben.»
PAWLOWSKI « Waar het heen moet, vraag ik me nooit af. Als je er buiten staat, lijkt het vast alsof het echt ruige, fel levende volk in de popmuziek zit, maar dat is helemaal niet zo: dat zit evenzeer in de klassieke muziek of in de jazz. Ruige hartstocht is helemaal niet het voorrecht van de popmuziek.»
CLAES « Had Mozart vandaag geleefd dan was hij ongetwijfeld een vurige beoefenaar van de popmuziek.»
PAWLOWSKI « Ik ben er zeker van dat nog steeds heel veel mensen agressief worden als ze muziek van Stockhausen of Webern of Boulez te horen krijgen, want dat is veel confronterender dan bijvoorbeeld heavy metal. Wat in popmuziek ruig genoemd wordt, is meestal een kwestie van makeup: ik voel me er in ieder geval niet door geïntimideerd.»
HUMO Om popmuziek te ontdekken hoef je eigenlijk geen moeite te doen - ze komt je van alle kanten aangewaaid - maar hoe heb jij als autodidact John Cage, Stockhausen, Webern en Boulez ontdekt, Mauro?
PAWLOWSKI « Soms hoef je maar een ruis van iets op te vangen, of het interesseert je al. Als ik als tiener toevallig naar Radio 3 luisterde - zo heette Klara toen - en al even toevallig in een programma met avant-gardemuziek terechtkwam, bleef daar altijd iets van hangen, ook al omdat ik die muziek vaak angstaanjagend vond, en dus fascinerend. 'Waarom máákt iemand zoiets?' vroeg ik me af. Dat 'iets' dreef mij naar de plaatselijke discotheek, waar ik dan, puur afgaand op de hoes, platen ontleende van componisten wier naam ik had onthouden. Daarna was er geen weg meer terug, want die ene plaat dreef mij dan weer naar andere platen. De pijnlijker muziekgenres, zal ik maar zeggen, waren voor mij bijna altijd revelaties. Ik bleek zulke muziek ook nodig te hebben op de duur.»

Tussen kitsch en Kerstmis

HUMO Is het feit dat je nu met Willy Claes gaat optreden ook het resultaat van een roekeloze keuze?
PAWLOWSKI « Ik heb er natuurlijk over nagedacht. Mijn intuïtie gaf me in dat er een unieke alchemie mogelijk zou zijn, iets dat op het moment dat we samenspelen met niets anders te vergelijken valt. 'Wij zijn twee levende samples,' dacht ik postmodern, 'die in combinatie met elkaar een interessante geest zouden moeten voortbrengen.' En daarna vroeg ik me af: 'Wat gaan wij in godsnaam spelen?' En daar ben ik nog altijd over aan het nadenken (lacht).» HUMO De basis moet kerstmuziek in de allerbreedste zin zijn.
PAWLOWSKI « Ja, dat is al een houvast.»
HUMO Maar ook een mer à boire.
CLAES « De uiteindelijke keuze laat ik helemaal aan Mauro over. Maar het project vond ik meteen interessant. Ik ben al op jaren, maar ik wil wel nieuwsgierig blijven.»
HUMO Kent u het werk van Mauro, meneer Claes?
CLAES « Een beetje. Ik mag niet beweren dat ik met zijn hele repertoire vertrouwd ben.» PAWLOWSKI « Gelukkig maar (lacht).»
CLAES « Ik vind dat ik hem aan zet moet laten, en dat ik zijn concept zoveel mogelijk moet proberen te dienen.»
HUMO Mooi, maar heeft dat concept ondertussen al een béétje vorm gekregen, Mauro? Mogen we, op deze vrijdag vijf december rond het middaguur, al van een concept gewagen?
PAWLOWSKI « Ik ben er druk mee bezig (lacht). Jammer dat we de tijd niet hebben om nieuwe muziek te maken. Ik wil een en ander uitproberen: instrumentale dingen met gitaar en piano, liedjes... Ik heb zin er nog een derde muzikant bij te betrekken, een vibrafonist misschien. We hoeven niet per se uit het standaard kerstrepertoire te putten, vind ik. Ik dacht aan het thema van de film 'The Deer Hunter' - The Shadows hebben het gespeeld, met die prachtige gitaar van Hank B. Marvin. Het heeft iets winters, iets desolaats en melancholisch. Dat zou ik weleens willen uitproberen, op mijn manier. 'Jesus Christ Was Born Today'van Big Star, de band van Alex Chilton, vind ik een mooi kerstnummer - R.E.M. heeft het trouwens gecoverd.»
CLAES « Zet het op een bandje, Mauro. We zullen wel zien wat er uitkomt.»
HUMO De popmuziek heeft anders ontelbare kerstsingles voortgebracht. 'Lonely This Christmas' van Mud schiet me ineens te binnen...
PAWLOWSKI « Prachtig!»
HUMO En 'Happy Xmas (War is over)' van John Lennon £t The Plastic Ono Band, en dan - o ja ! - 'Merry Xmas Everybody' van...
PAWLOWSKI « ... Slade! Glamrock! Geweldig.»
HUMO '2000 miles' van The Pretenders mag er anders ook zijn.
PAWLOWSKI « Bijvoorbeeld! Bedankt voor de suggestie: een prachtige song.»
CLAES (Hij heeft ons met een minzame glimlach aangehoord) « Ach, er is kerstmuziek van de Middeleeuwen tot 2003 - Kerstmis heeft de mensen altijd geïnspireerd. Niet dat ik zoveel voeling heb met de religieuze kant van kerstmuziek - ik stoor me er ook niet aan - maar ik heb Kerstmis toch altijd een grote symboolwaarde toegekend: de universele vredesboodschap blijft formidabel.»
HUMO Ga jij nog naar de middernachtmis in Beringen, Mauro?
PAWLOWSKI « Wel, dat hoort er in mijn familie bij. Het wordt van mij verwacht, zoals mijn familie van mij ook verwacht dat ik 's zondags op bezoek kom. Maar de pastoors zijn in de middernachtmis in Beringen meestal zo dronken dat er altijd wel iets te beleven valt. De entertainmentfactor is over het algemeen niet mis.
» Maar goed, wat ik tijdens ons optreden wil doen, is een toon zetten die niet door het kerstrepertoire beperkt wordt. Om te beginnen wil ik door middel van schoonheid de gebruikelijke kitsch van Kerstmis overstijgen.»
HUMO Die hele kerstsfeer is voor veel mensen deprimerend.
PAWLOWSKI « Intriest, eigenlijk. Ook dié kant zou ik muzikaal willen weergeven.»
CLAES « Volgens mij is het de uit de hand gelopen commerciële kant van Kerstmis die deprimerend werkt. Precies daardoor hou ik al bij al niet veel van die dagen.»
HUMO Zal ik schrijven dat jullie niettemin monter aan jullie kerstprogramma werken?
CLAES « Dat lijkt mij nog het beste (lachje).»
PAWLOWSKI « En er is geen woord van gelogen.»

Rudy Vandendaele
(Foto's Johan Jacobs)