Vlaanderen Boven
__________________________________________

Taken from Oor 12-2003

Raymond van het Groenewoud was vroeg chauvinistisch. Hij was een van de weinigen, destijds. De meeste Belgen hebben ook op muzlekgebied vaak hoog opgekeken naar het buitenland. Niet in delaatste plaats naar hun bovenburen. Dle hadden wel een heuse popgeschie denis. Hoe zit dat op. de rand van 2004? Waarom barst het ook de volgende editie van Eurosonic weer van voornamehjk Vlaams talent? Acht op de bij deze OOR gevoegde cd aanwezige Vlamingen spreken zich uit over tien stellingen.


door Willem Jongeneelen

Stelling 1: ALLE NIEUWE BELGISCHE BANDS DIE VIA HEY ALTERNATIEVE (ROCK)CIRCUIT KOMEN BOVENDRUVEN DOEN DAT OP EIGEN KRACHT. HET 'DEUS-EFFECT' IS NA EEN JAAR OF TIEN NU TOCH ZO LANGZAMERHAND WEL UITGEWERKT.

Pascal Deweze (SukiLove): 'Misschien dat bij het publiek het effect van 'dEUS en z'n apostelen' ondertussen is uitgedeind, maar zeker niet bij de muzikanten. dEUS heeft voor eens en altijd bewezen dat de kleine Belgische rocker z'n eigen koppige ding tot in het buitenland kan volhouden. Tegelijk goeie muziek maken en er succes mee hebben. Gedaan met Le Petit Beige.'

Stoffel Verlackt (El Tattoo Del Tigre, SukiLove): 'Mee eens. Dat 'dEUS-effect' was voor ons muzikanten vooral in Nederland merkbaar. Hier bleef het beperkt tot rechtstreekse spin-offs, zoals Zita Swoon of Kiss My Jazz. Acht jaar geleden was het inderdaad fantastisch: kwam je uit Vlaanderen dan verkocht je een hoop cd's en kon je direct een Nederlandse clubtour doen... Waarvoor dank!'

Frederik Sioen (Sioen): 'volgens mij profiteert de muziekscene in Belgie nu pas van het dEUS-effect. Niet qua stijl of zo, maar vanwege de motivatie voor jonge mensen am eigen muziek te maken. Zo van: die gasten doen hun eigen ding en 't werkt. Ze hebben terug deuren geopend. Beestig!'

Stelling 2: HET GAAT ERG SLECHT MET DE ALTERNATIEVE BELGISCHE POPMUlIEK: ARTIESTEN MOETEN NAAR DE STEUN, CD'S WORDEN MEER GEKOPlEERD OF GEDOWNLOAD DAN VERKOCHT, OPTREDENS WORDEN MAAR MONDJESMAAT BElOCHT. BELGEN DIE WEL VAN MUZlEK KUNNEN LEVEN HETEN K'S CHOICE OF K3.

Arne van Petegem (Styrofoam): 'Binnen de 'alternatieve' scene is het altijd moeilijk am een fatsoenlijk inkomen bijeen te krijgen. Daarentegen is er nu wel een popbeleid waardoor bands onder bepaalde omstandigheden een beroep kunnen doen op steun van de Vlaamse Gemeenschap. Dat stelt hen in staat am tournees te doen of platen op te nemen in betere omstandigheden dan voorheen. Want de tijden dat je bij een major kon tekenen am ze vervolgens ettelijke jaren uit te melken als betrof het een gouden koe zijn inderdaad hoe dan oak voorbij. Ik ben trouwens een muzikant van de niet-zeuren-maar-doen-generatie. Ais je niet genoeg shows boekt en er te weinig mensen komen kijken of jouw plaat kopen, tja, dan is dat jammer. Maar wie ben je dan am te beweren dat dat 'oneerlijk' zou zijn. De muziekscene is in erg grote mate een markt en als je vindt dat je niet genoeg succes hebt dan beantwoord je blijkbaar onvoldoende aan een behoefte die er op dat moment binnen die markt heerst.'

Bent van looy (Das Pop): 'De nagel op de kop! Maar dit is helemaal geen Belgisch probleem. Belgie is trouwens oak gewoon te klein am er van muziek te kunnen leven. En als ik de cijfers die platenmensen uit de rest van Europa bovenhalen vergelijk, dan valt het hier zelfs nag mee met dat kopieren.'

Pascal Deweze: 'Ik merk dat velen (mezelf meegerekend) gewoon rustig verder plaatjes uitbrengen. Successen van Flip Kowlier, Ozark Henry of Admiral Freebee bewijzen dat mensen tach nag zo'n origineel blinkend schijfje willen bezitten. Daarentegen hoar ik wel dat tweederde van de muziek die er van Millionaire in am loop is, gedownload is. Terwijl die mannen zander nagel am aan hun gat te krabben in motels in de USA samen knus in een bed moeten liggen. Ze verdienen een eigen single bed!'

Frederik Sioen: 'Artistiek gaat het wel goed. Kleinere labels zorgen ervoor dat de eigenheid van de artiest gevrijwaard wordt. Financieel is er wel een probleem: die labels hebben minder bereik en door het grote aanbod verdwijnen veel platen in de massa.'

Philip Bosschaerts (Mintzkov luna) : 'Niet mee eens. Het gaat slecht met de cdverkoop in het algemeen, niet enkel in de alternatieve sector. Voorts vinden mensen nag steeds de weg naar de concertzaal. Leven van muziek, zeker in de alternatieve sector, zal altijd moeilijk blijven. Zeker in het begin van een carriere is steun vaak de enige manier am te doen wat je moet en wilt doen. Dat is geen sign of the time.'

Stelling 3: HET GAAT UITSTEKEND MET DE BELGISCHE POPMUZIEK. STEEDS VAKER DUIKEN NAMEN VERRE LANDSGRENZEN OVER. DOOR HET SUCCES VAN BIJVOORBEELD 2 MANY DJ's EN MlLLIONAIRE WORDEN OOK ANDERE NAMEN SERIEUZER GENOMEN IN HET BUITENLAND.

Pascal Deweze: 'Geen idee. In de VS hebben we ons beziggehouden met de bewering dat we 'big in Belgium' waren. Maar ze kenden daar amper Belgische namen. Een groep die zich Belgian Waffles of Brussels Sprouts zou noemen geniet meteen wel een gigantische bekendheid ginder... Oh ja, Jacques Brel leeft daar oak nag!'

Arne van Petegem: 'Ik denk niet dat het succes van bovengenoemde bands meer deuren opent voor anderen. Dat succes is trouwens - buiten 2 Many DJ's - oak erg relatief. Een plaat uithebben in diverse buitenlanden en daar gaan toeren heet nag geen succes. Succes is als je plaat er oak nag verkoopt en je herhaaldelijk kan terugkeren am er financieel rendabele optredens te verzorgen, waarbij je niet of nauwelijks nag een beroep moet doen op support van je platenfirma. Succes is dus - grof uitgedrukt - een positief saldo op je bankrekening in het desbetreffende land.'

Thomas Devos (rumplestitchkin): Het label 'Belgische pop' wordt daardoor interessanter en diverser. Tach wordt er in Angelsaksische landen hoofdzakelijk naar de eigen groepen geluisterd. En ze blijven een vooroordeel of een desinteresse hebben tegenover buitenlandse groepen die in hun taal zingen. In landen als Belgie en Nederland kijkt men minder naar de herkomst van een groep of muzikant. Het is tach prachtig dat Sigur Ros uit IJsland in een onbestaand taaltje zingt en hier tach zo populair is.'

Bent van looy: 'Vooral in Engeland had men de neiging het uit te proesten bij het horen van de woorden 'Belgie' en 'popmuziek' in een zin. In de rest van Europa heerst dat vooroordeel eigenlijk niet. Vaak krijg je de vraag waarom er zoveel goede muziek komt uit Belgie. En wat precies het ingredient is voor die typische 'Belgische sound'? Geen idee, eigenlijk. Toeval?'

Stelling 4 ALTERNATIEVE BANDS KRIJGEN HET IN THUISLAND BELGIE STEEDS MOEILIJKER OMDAT DE STEUN VAN RADIOZENDER STUDIO BRUSSEL AFNEEMT NAARMATE DE DIRECTIE VIA PLAATJES VAN PUDDLE OF MUDD EN JUTIN TIMBERLAKE DRIFTIG OP ZOEK IS NAAR HOGERE LUISTERCIJFERS.

Pascal Deweze: 'De waarheid. Ik heb met onschuldige passagiers in mijn auto al enkeIe malen Het Grote StuBru Of Radio Donna Spel [Radio Donna is een zender van de Belgische publieke omroep] gespeeld. Ik zet de radio aan, tune in op een van de twee zenders en de inzittenden moeten raden welke zender het is. Bedroevende resultaten, u weet wat ik bedoel... Ik snap het oak niet helemaal. StuBru moet geen rockgetto worden, Justin mag van mij blijven. Waarom die ambitie am een beeldloze TMF te worden? Zijn er al niet genoeg kanalen voor puur commerciele muziek? Waar moet die partie rock & roll-attitude dan uitgezonden worden?'

Mauro Pawlowski (& The Grooms): 'Justin Timberlake steekt qua cool, inventiviteit, soul en andere pop-essenties de gemiddelde alternativo in zijn funky zak. Wat mij betreft gebeuren de opwindendste dingen anno nu 6f in de mainstream, of in de experimentele underground. Ik krijg het woord alternatief even niet uitgesproken omdat ik tegen '-atief' al in slaap sukkel. Mijn excuses daarvoor.'

Stoffel Verlackt: 'Waar. Hoewel we met Studio Brussel nag steeds verwend zijn zeker als je de wereld random ons bekijkt - neemt de kwaliteit de laatste jaren helaas sterk at. Maar ja, als je weet dat ze altijd maar een luisteraandeel van zeven procent gehad hebben, en dat ze nu rommel als Limp Bizkit of Puddle Of Mudd moeten grijsdraaien am dat percentage te behouden...'

Frederik Sioen: 'Betreurenswaardig. Maar er is meer aan het veranderen. Er duiken op tv en radio veel programma's op met uitsluitend Belgische muziek, en dat kunnen wij als artiesten alleen maar toejuichen. Jammer is wet weer de vervlakking. ledereen luistert naar quasi dezelfde muziek op een andere zender.'

Philip Bosschaerts: 'Mensen die niet gedraaid worden zullen dit beamen. Ik derhalve niet. Oke, StuBru lijkt soms te lonken naar een grater publiek door de Britneys en Timberlakes te draaien. Maar ik blijf erbij, er is geen enkele radiozender die zoals StuBru in de namiddag, na een acht minuten durend nummer van Grandaddy oak nag eens Nick Cave en vervolgens PJ Harvey draait. Dit is een unicum. En naar horen zeggen zelfs internationaal. Dat moeten we koesteren.'

Stelling 5: ONDANKS DE GROTE MUZlKALE VERSCHILLEN IS ER WEL DEGELIJK SPRAKE VAN EEN SPORTIEVE EN HECHTE BELGISCHE ROCKSCENE. DOOR HET GERINGE AANTAL M2 DAT BELGIE KLEIN IS HEERST ER EEN ONS-KENT-ONS SFEERTJE EN STEUNEN BANDS ELKAAR WAAR MOGELIJK.

Pascal Deweze: 'Dacht 't wel. De drive-by shootings zijn nooit populair geweest hier.' Bent van looy: 'Dat klopt wel. Speel je in Antwerpen en ben je het drumtapijtje vergeten? Even bell en! Wij hebben een erg intensieve uitleensituatie met de overburen en vice versa. Soulwax neemt op met onze drumkit en wij zingen door hun microfoons. Handig!'

Stoffel Verlackt: 'Dat geldt zeker voor Antwerpen, waar ik woon. Er wordt gretig overspel gepleegd tussen verschillende bands, en dat vind ik alleen maar goed. Ik heb trouwens het gevoel dat het op heel Vlaanderen is overgeslagen. Ik kan het me nauwelijks voorstellen dat ik dertig jaar lang met dezelfde mensen in maar een band zou zitten.'

Frederik Sioen: 'Er is veel respect voor en interesse in elkanders muziek. Dat is alleszins in Gent zoo Dat kleine beetje concurrentie noem ik liever een stimulans.'

Thomas Devos: 'Ik denk dat het misschien meer per stad of regia bestaat. In de rest van het land heb je eerder te maken met een onzichtbare Waals-Vlaamse muur die er tach ongewild bestaat. Zo is het voor Vlaamse groepen niet vanzelfsprekend am in Wallonie te spelen en omgekeerd.'

Stelling 6: ER IS NOG ALTIJD SPRAKE VAN HOKJESGEEST. VEEL MUZIKANTEN ZIJN BLlJVEN HANGEN IN DE ART-SCENE, DIE ANGSTVALLIG VASTHOUDT AAN HET ANTWERPSE KRUISBESTUMNGSPRINCIPE DAT JE IN MINIMAAL VlJF VERSCHILLENDE BANDS SPEELT EN TWEEDEHANDS KLEDING DRAAGT. DE REST ZET ZICH DAAR KEIHARD TEGEN AF EN PROBEERT ELKE VORM VAN SCENE TE VERMIJDEN.

Arne van Petegem: 'Totaal onjuist. Ik denk dat mensen die dergelijke uitspraken doen totaal niet op de hoogte zijn van de huidige stand van zaken in de alternatieve Belgische scene en zich blindstaren op het 'dEUS-model' van de begindagen. Zelfs de zogenaamde Antwerpse scene bestond al relatief snel niet meer in die vorm. Wat niet wil zeggen dat er niet bepaalde scenes of deelscenes bestaan.'

Mauro Pawlowski: 'Is dit een OOR uit 1996? Geen wonder dat onze Nederlandse collega's zo ontmoedigd geraken. Get over it, zou ik zeggen. Hier is dat allang het geval. Trouwens, 'de rest' kiinkt als een major scene. En een hokje met minimaal vijf muren... maar dat is geniaal!'

Bent van Looy: 'He, we hebben het over Belgie, niet over het aards paradijs! Niet heel het land is een grote, al dan niet in vintage Lee jeans gehulde, happy family. Gun ons naast aandoenlijke saamhorigheid ook onze portie haat en nijd!'

Philip Bosschaerts: 'Het ontstaan van een scene - ook buiten Antwerpen - is een natuurlijk proces. Of je nu een band hebt of 27. Elke scene zal mensen bevatten die het correct-gescheurde-regenjasje belangrijker vinden dan de muziek die ze voortbrengen, maar ik denk dat dat de aard van het beestje is.'

Pascal Deweze: 'Ik draag alleen nog maar tweedehands Armani-pakken. Ik speel in vijf verschillende groepen, maar dat is meer omdat ik vergeetachtig ben. Bij eender welke repetitie ik oOkbinnenwandel, ik blijk altijd een vast groepslid te zijn dus vergissingen zijn uitgesloten. Ik vraag me trouwens af wie precies de bezitter is van een hokjesgeest: de groepen of diegene die zich zorgen maakt over hokjes?'

Thomas Devos: 'Je kunt het ook pragmatisch verklaren. Belgie is een te klein land om van een groep rond te komen. Vandaar ook de tweedehands kledij. Daarnaast komt nog dat een platenfirma vaak een logge, trage werking kent, waardoor je slechts om de twee jaar een cd kunt uitbrengen. Voor de meeste muzikanten is dat veel te weinig. Om niet knetter te worden en hun duivels uit te drijven zoeken ze naar manieren om meer materiaal uit te brengen.'

Stelling 7: ALS JE ALS ALTERNATIEVE BAND NIET AAN DE HUMO ROCK RALLY HEBT MEEGEDAAN BEGIN JE IN BElGIE MET EEN BIJNA ONOVER BRUGBARE ACHTERSTAND OP DE REST. DEZE BANDWEDSTRIJD WORDT, IN TEGENSTELLING TOT DE GROTE PRlJS IN NEDERLAND, NA AL DIE JAREN NOG ALTIJD BLOEDSERIEUS GENOMEN.

Philip Bosschaerts (winnaar met Mintzkov Luna): 'Het heeft erg veel deuren geopend. Ik kan niet zeggen hoe het is om niet deel te nemen, laat staan ze te verliezen. Maar er zijn genoeg voorbeelden die er zonder Rock Rally geraakt zijn.'

Mauro Pawlowski (winnaar met Evil Superstars): 'Je kan natuurlijk altijd in een vroeg stadium een nummer als All You Need Is Love of purple Rain schrijven.Bespaart je een hoop beginnersgedoe, als je dat per se wilt vermijden. Over de Grote Prijs weet ik niet zoveel. Ik vang daar wel rare, angstaanjagende dingen over op, moet ik toegeven.'

Thomas Devos: 'De winnaars krijgen onvoorwaardelijke steun van Humo en staan zo ineens een hele straat voor. Je wordt meteen au serieux genomen. Daartegenover staat dat wanneer je afgekraakt wordt, je je groep best naar de eeuwige jachtvelden stuurt. Ik ben trouwens benieuwd of er dit jaar al de eerste klonen van The Darkness tussen zitten.'

Bent van Looy (winnaar met Das POP): 'En terecht! Twee belangrijke factoren: goede bands en een goede jury. De Rock Rally is een zegen voor de Belgische muziek. Je krijgt voor het eerst de kans om in goede omstandigheden je songs op de wereld los te laten, als je wint kan je de muziekwinkelleegkopen - wat leuk is als je, zoals wij destijds, goeie nummers steeds moest onderbreken omdat de snared rum voor de achtste keer omvalt en door de kamer rolt. En je krijgt snel te horen of het iets wordt met je groepje. Hard maar vaak waar.'

Stelling 8: ALTERNATIEVE PLATENLABELS DRAAIEN MOMENTEEL BETER DAN DE MAJORS. ARID, AN PIERLE EN ZITA SWOON KRIJGEN HET MOEILlJK OM BIJ EEN MAJOR TE BLlJVEN EN ZULLEN NAAR ALTERNATIEVE MOETEN UlTKIJKEN. HUN AANTAL VERKOCHTE CD'S IS VOOR EEN MAJOR VEEL TE MAGER, MAAR KAN NOG ALTIJD WEL BIJZONDER INTERESSANT ZIJN VOOR EEN INDEPENDENT.

Frederik Sioen: 'Dat klopt volledig! Op den duur zullen majors al zeer goede voorstellen moeten doen om het eigen beheer-verhaal te kunnen verdringen, denk ik.'

Mauro Pawlowski: 'Het is een kwestie van proportie. Wil je met dezelfde technische middelen als pakweg Nickelback opnemen en ook een fancy videoclip erbij hebben, maar ligt je hart eerder in de richting van iets onvriendelijkers? Begin je dan alvast maar te bezatten.'

Stoffel Verlackt: 'Alternatieve labels zijn de enigen die nog hun nek uitsteken en willen investeren in artiesten. Majors doen dat alleen nog bij acts waarvan ze zeker weten dat ze er dik aan gaan verdienen. Nu ben ik er niet zo'n tegenstander van dat meer mensen zelf platen beginnen maken en ze daarna door een labellaten distribueren. Ook zo komt de kwaliteit bovendrijven.'

Bent van Looy: Wij kozen om zelf te vertrekken en ons eigen label op te richten. Let's face it, dit is geen goed moment om met een major te werken: werkt die coole gast van de A&R of dat geweldige meisje van de promo morgen nog wel bij de firma? Waarschijnlijk niet, helaas. Voor ons werkt het op deze manier veel sneller en makkelijker. Je ge.investeerde geld komt snel terug, je hoeft niet te wachten op beslissingen van hogerhand, je beslist zelf met wie je in het buitenland in zee gaat, en zo verder. We hebben er geen cd minder op verkocht.'

Stelling 9: VELE JAREN NA DE NEW BEAT EN DE ELECTRONIC BODY MUSIC MAAKT BELGIE BINNEN DE ALTERNATIIEVE DANSWERELD OPNIEUW NAAM MET TOTAAL UITEENLOPENDE ACTS ALS PRAGA KHAN, 2 MANY DJ'S, BUSCEMI EN STYROFOAM.

Philip Bosschaerts: 'Everybody wants to be the DJ!'

Mauro Pawlowski: 'Dat is waar, ja. Goeie ball'

Arne van Petegem: 'Los van het feit dat ik het behoorlijk grappig vind om mezelf terug te vinden in dit rijtje 'alternatieve dance', denk ik ook hier dat het succes van die acts wei nig of niets te maken heeft met hun Belgisch zijn en dat het succes van die bands de buitenlandse pers of publiek dan ook niet echt zal aansporen om andere Belgische acts te checken.'

Stelling 10: DE LAATSTE TlEN JAAR HEEFT ER EEN GROTE MENTALITEITSVERANDERING PLAATS GEVONDEN. AXELLE RED, DEUS, K'S CHOICE EN SOULWAX HEBBEN BEWEZEN DAT SUCCES GEBASEERD OP TALENT EN COMPLEET ZONDER OVER. HEIDSSTEUN WEL DEGELIJK TOT DE MOGElIJKHEDEN BEHOORDE. DE BELGISCHE POPMUZIKANT VOELT ZICH NIET MEER MINDERWAARDIG EN IS TROTS OP DE BENAMING MUZIKANT OP ZIJN PASPOORT.

Philip Bosschaerts:'Geloof in eigen kunnen heeft hier altijd bestaan. Vijftien jaar geleden spiegelden we ons aan TC Matic en vaya Con Dios, dus van een minderwaardigheidscomplex zou ik niet durven spreken. De laatste tien jaar gingen er misschien meer deuren naar het buitenland open. In Belgie hebben we misschien geen zwaar uitgebouwd overheidsbeleid zoals dat in Nederland het geval is, maar groepen als dEUS hebben wel financiele steun als culturele ambassadeur gehad. Dat succes louter en alleen op basis van talent en trots, dat is dus ook relatief. Het gaat gewoon om goede muziek maken. 01 je nu uit Belgie, de Zwitserse Alpen of een Amerikaanse grootstad komt.'

Thomas Devos: 'Elke maandag staat in het katern 's Lands Glorie van De Morgen een overzicht van commentaren in de buitenlandse pers over Belgische toneelvoorstellingen muziekgroepen of andere culturele activiteiten. Ik zie dit nog niet zo snel in een Franse of Engelse krant gebeuren. Het geeft inderdaad aan dat we fier zijn, maar misschien ook dat dit niet vanzelfsprekend is. Het minderwaardigheidsgevoel (ik noem het liever bescheidenheid) ebt weg. Zo is het bijvoorbeeld frappant dat de Belgische groepen op dl grote zomerfestivals vaak tot de betere acts behoren. Je vraagt je soms af waarom ze minder bekende buitenlandse bands blijven programmeren als blijkt dat vele Belgische groepen ze zonder pardon van het podium spelen.'

Mauro Pawlowski: 'Ik wil de pret niet bederven maar een muzikant heeft hier nog geen sociaal statuut. Dat woord mag dus niet eens op onze paspoorten, dedju! Maar he, het kon erger. Vraag het maar aan de vereniging Voor Goochelaars In Een Stalen Long.'